Wie dit Jaarbericht opent, ziet vooral plekken. Een dorpspark dat mensen samenbrengt. Een buurtruimte die al tien jaar van betekenis is. Een dorpshuis dat nieuwe toekomst krijgt. Een wooninitiatief waarin bewoners niet afwachten, maar zelf verantwoordelijkheid nemen voor betaalbaar wonen in hun gemeenschap.
Achter al die plekken staan mensen. Bewoners die vaak naast werk, gezin en zorg de schouders zetten onder een plan voor hun buurt of dorp. Zij beginnen meestal niet omdat alles al helder is. Ze beginnen omdat ze zien wat er nodig is. Een plek om elkaar te ontmoeten. Woningen voor jongeren of ouderen. Meer groen. Een gebouw dat behouden moet blijven voor de gemeenschap. Een plan dat nog nét niet rondkomt.
Daar komt het werk van Katalys in beeld. In 2025 stonden onze vrijwillige adviseurs opnieuw naast initiatiefnemers in het hele land. Met aandacht, ervaring en een groot netwerk. Soms door mee te denken over draagvlak of samenwerking met de gemeente. Soms door een exploitatie, financiering of organisatievorm scherper te maken. Soms door op het juiste moment de juiste vraag te stellen. Juist dat maakt ons advieswerk zo waardevol: onze adviseurs nemen het niet over, maar helpen bewoners om zelf verder te komen.
Die vrijwillige inzet is de ruggengraat van Katalys. In 2025 waren 142 adviseurs actief in provinciale en thematische teams. Zij brengen een rijkdom aan expertise mee: van bestuur, procesbegeleiding en financiën tot vastgoed, wonen, landschap, ontwerp en juridische vraagstukken. Dat kenniskapitaal groeit door ontmoeting en uitwisseling. Tijdens onze Kennisproeverijen delen adviseurs ervaringen, casussen en inzichten met elkaar. Want goed advies ontstaat niet alleen uit deskundigheid, maar ook uit luisteren, leren en blijven aansluiten bij wat bewoners nodig hebben.
Onze impact zit in de initiatieven die daardoor sterker worden. In ontmoetingsplekken die open blijven of die nieuw ontstaan. Inwooninitiatieven die zorgen voor lokale grip op betaalbaarheid voor de lange termijn. In bewonersgroepen die met meer vertrouwen het gesprek aangaan met gemeente, fondsen of andere partners. In 2025 ondersteunden we tientallen initiatieven in alle provincies. Via Kern met Pit kregen bewoners een extra duw in de rug om hun plan in één jaar tijd waar te maken. En via onze maatschappelijke financieringen konden plannen doorgaan waar reguliere financiering tekortschiet.
We deden dat niet alleen. Onze partners zijn daarin van grote waarde. Arcadis bracht specialistische kennis in bij vragen over bijvoorbeeld landschap, ontwerp, techniek en duurzaamheid. Dirkzwager hielp bewonersinitiatieven met juridische ondersteuning op momenten waarop regels, eigendom, contracten of organisatievormen ingewikkeld worden. Samen maken we het advies sterker en completer, precies op de punten waar bewonersgroepen vaak tegen grenzen aanlopen.
2025 was ook een jaar waarin we bewust werkten aan onze eigen zichtbaarheid. Want om bewonersinitiatieven te kunnen versterken, moetenmensen ons eerst weten te vinden. Daarom zochten we nieuwe manieren om initiatiefnemers in beeld te krijgen én om mensen met de juiste expertise uitte nodigen adviseur te worden. Met nieuwe adviseurs in onze teams, regionale zichtbaarheid via online campagnes en verhalen uit de praktijk lieten we zien wat Katalys kan betekenen: niet van bovenaf, maar naast bewoners, op het moment dat hun plan daarom vraagt.
Wat mij raakt, is dat achter elk initiatief een vorm van toekomst maken zit. Bewoners maken niet alleen een tuin, buurthuis, park of woonplek. Ze bouwen aan vertrouwen. Aan eigenaarschap. Aan een gemeenschap die iets kan dragen. Dat vraagt moed van initiatiefnemers en vakmanschap van de mensen die hen ondersteunen.
Ik ben trots op iedereen die daar in 2025 aan heeft bijgedragen: onze adviseurs, bestuursleden, partners, medewerkers en natuurlijk de bewoners zelf. Samen laten zij zien dat lokale kracht geen abstract begrip is. Het krijgt vorm op plekken waar mensen elkaar kennen, verantwoordelijkheid nemen en samen iets tot stand brengen dat blijft.
Onze vrijwillige adviseurs nemen het niet over, maar helpen bewoners om zelf verder te komen. Juist daarin zit de kracht van Katalys.
